Een AIS-apparaat (Automatic Identification System) wordt gebruikt om het scheepvaartverkeer te volgen en aanvaringen op het water te helpen voorkomen. Er zijn twee soorten AIS-apparaten: transceivers en ontvangers.
AIS-transceivers verzenden en ontvangen informatie. Ze kunnen de eigen informatie van het schip, inclusief de positie, snelheid en koers, uitzenden naar andere met AIS uitgeruste schepen. Zendontvangers kunnen hetzelfde type informatie ook ontvangen van andere schepen binnen bereik en deze weergeven op de navigatieapparatuur van het schip.
AIS-ontvangers kunnen daarentegen alleen AIS-informatie ontvangen. Ze kunnen niet zenden. De informatie die zij ontvangen omvat onder meer de identiteit, positie, snelheid en koers van nabijgelegen schepen. AIS-ontvangers worden doorgaans gebruikt op niet-commerciële schepen of door schepen die geen AIS-signalen hoeven uit te zenden.
Het belangrijkste verschil tussen AIS-transceivers en -ontvangers is dat transceivers zowel informatie kunnen verzenden als ontvangen, terwijl ontvangers alleen kunnen ontvangen. Dit betekent dat AIS-transceivers veel nuttiger zijn voor het vermijden van aanvaringen en het beheren van het scheepsverkeer.
